Sau sắp xếp địa giới hành chính, Thành phố Hồ Chí Minh đang đứng trước một thời cơ lớn để định hình lại chiến lược phát triển du lịch – không chỉ là điểm đến nghỉ dưỡng, văn hóa hay ẩm thực, mà còn là trung tâm tổ chức các sự kiện thể thao quy mô, góp phần đưa du lịch thể thao trở thành dòng sản phẩm chiến lược của đô thị sông nước năng động này.

Không chỉ dừng lại ở những sự kiện truyền thống hay các tour trải nghiệm quen thuộc, du lịch TP.HCM đang từng bước “nâng tầm” khi kết hợp thể thao vào hành trình khám phá. Những sự kiện như Lễ hội Sông nước 2024 đã cho thấy sức hút mạnh mẽ của mô hình du lịch thể thao – khi mà du khách không chỉ ngắm cảnh, tham quan, mà còn hòa mình vào không khí thi đấu, trình diễn sôi động, đậm chất bản địa.

Một Việt kiều Úc – anh Hứa Trọng Nghĩa – vẫn không giấu được sự xúc động khi kể lại lần đầu tiên cùng gia đình về quê đúng dịp diễn ra lễ hội sông nước. Những cuộc thi bơi vượt sông, ván chèo đứng, trình diễn mô tô nước, thuyền buồm và cả dù lượn… đã biến dòng sông giữa đô thị thành sân khấu sống động, nơi du khách không còn là người ngoài cuộc, mà thực sự trở thành một phần của hành trình khám phá. Chuyến đi vì vậy không chỉ đơn thuần là du lịch, mà trở thành một trải nghiệm có chiều sâu, đầy cảm xúc.

Chính những ấn tượng mạnh mẽ ấy đã lý giải vì sao sản phẩm Lễ hội Sông nước vừa được vinh danh tại Giải thưởng Sáng tạo TP.HCM năm 2025. Theo bà Nguyễn Thị Ánh Hoa – Giám đốc Sở Du lịch TP.HCM – đây là minh chứng cho sự kết hợp hiệu quả giữa du lịch, văn hóa, thể thao và kinh tế đô thị. Hơn 1,3 triệu lượt du khách trong 10 ngày đầu tháng 6/2024 và mức tăng công suất lưu trú lên đến 30% là con số biết nói cho thấy tiềm năng to lớn của mô hình này.

Không chỉ riêng TP.HCM, nhiều địa phương khác cũng đang tìm thấy hướng đi đầy triển vọng từ du lịch thể thao. Điển hình như giải chạy “The Legendary Run – Đường chạy huyền thoại” sắp được tổ chức tại Tây Ninh. Đường chạy sẽ đưa vận động viên đi qua những địa danh mang đậm dấu ấn địa phương như hồ Núi Đá, thung lũng Ma Thiên Lãnh, Tòa thánh Tây Ninh – không chỉ là hành trình thể thao mà còn là dịp để chiêm ngưỡng, cảm nhận vẻ đẹp địa linh nhân kiệt của vùng đất Nam Bộ.

Từ góc độ nghiên cứu, Tiến sĩ Đoàn Mạnh Cương (Trường Đại học Nguyễn Tất Thành) đánh giá du lịch và thể thao là hai lĩnh vực có tính tương hỗ cao. Các giải thể thao không chỉ là sân chơi cho vận động viên, mà còn thu hút lượng lớn du khách cổ vũ, đồng hành, góp phần tạo ra các chuỗi giá trị dịch vụ đi kèm như lưu trú, ẩm thực, giải trí và khám phá văn hóa địa phương.

Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành hiện thực, các địa phương cần có chiến lược đầu tư dài hạn. Từ hạ tầng thể thao, các điểm tổ chức sự kiện, đến đội ngũ nhân lực chuyên biệt trong lĩnh vực tổ chức – hướng dẫn thể thao mạo hiểm – quản lý tour chuyên đề. Bên cạnh đó, việc xã hội hóa đầu tư, quảng bá qua các nền tảng quốc tế và bảo vệ môi trường bền vững cũng là các yếu tố sống còn nếu muốn du lịch thể thao phát triển đúng nghĩa.

Ông Nguyễn Công Hoan – Tổng Giám đốc Flamingo Redtours – cũng cho rằng thành công không đến từ ngẫu nhiên. Muốn hút khách lâu dài, các địa phương cần xây dựng các sự kiện đủ sức lan tỏa, có tính biểu tượng, kết nối được yếu tố đặc trưng địa phương, đồng thời thiết kế sản phẩm du lịch phù hợp gắn liền với từng loại hình thể thao.

TP.HCM, với hệ thống kênh rạch dày đặc, không gian công cộng ven sông rộng lớn và sự kết nối hạ tầng đồng bộ, hoàn toàn có thể tổ chức hàng loạt sự kiện thể thao dưới nước, đường phố và biểu diễn ngoài trời, trở thành “sân khấu sống” của các hoạt động mang tầm quốc tế. Các phường như Sài Gòn, Khánh Hội, Nhiêu Lộc… được đề xuất khai thác mạnh thế mạnh đô thị sông nước. Trong khi đó, phường Vũng Tàu, xã Cần Giờ hay đặc khu Côn Đảo có thể phát triển du lịch thể thao biển, kết hợp các hoạt động văn hóa, nghệ thuật mang đậm bản sắc vùng duyên hải.

Với định hướng trở thành một “siêu đô thị thông minh, sáng tạo, xanh và hiện đại”, TP.HCM đang đứng trước một cơ hội lớn để định hình lại bản sắc du lịch mới. Và trong bức tranh đó, du lịch thể thao không chỉ là sản phẩm bổ sung, mà có thể là một trong những mũi nhọn định vị hình ảnh thành phố trên bản đồ du lịch khu vực và thế giới.